Rekabet Kurumu İlaç Sektörü İncelemesi Ön Raporu’nu Yayımladı
Rekabet Kurumu (Kurum), ilaç sektöründeki yapısal rekabet sorunlarının tespit edilmesi ve rekabetçi çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Rekabet Kurulu’nun (Kurul) 08.12.2021 tarihli kararıyla başlatılan sektör incelemesi kapsamında hazırlanan İlaç Sektörü İncelemesi Ön Raporu’nu (Ön Rapor) 10.08.2026 tarihinde yayınladı. Ön Rapor'da, bir ilacın geliştirilmesinden perakende kanalda hastalara ulaştırılmasına kadar geçen süreçte rekabeti etkileyen unsurlar üretim, pazara giriş ve dağıtım aşamaları bakımından incelendi.
Ön Raporda öne çıkan hususlar aşağıda özetlenmektedir:
I. İlaç Sektörünün Genel Görünümü
Ön Raporda, ilaç sektörünün yüksek yatırım ve Ar-Ge maliyeti gerektiren, talebin esnek olmadığı ve yoğun regülasyona tabi bir yapıda olduğu vurgulanır. Bununla birlikte, Türkiye özelinde ilaç sektörünün, geri ödeme mekanizmalarının belirleyici etkisi ve yerli ve çok uluslu firmaların bir arada faaliyet gösterdiği karma piyasa yapısı ile karakterize olduğu belirtilir. Bu unsurların sektördeki rekabet, fiyatlandırma ve pazara giriş dinamiklerini önemli ölçüde şekillendirdiği ifade edilir.
II. Kurum’un İlaç Sektörüne İlişkin Faaliyetleri
Ön Rapor’da, Kurum’un öncelikli faaliyet alanlarından biri olan ilaç sektörüne ilişkin son on yıllık dönemdeki Kurul uygulamasının, özellikle birleşme ve devralmaların denetimi, muafiyet ve menfi tespit uygulamaları ile ilgili pazar tanımı bakımından belirli eğilimlere işaret ettiği belirtilir. Bu eğilimler, Kurum’un yenilikçi ve Ar-Ge yoğun bir sektör olan ilaç sektöründe rekabetin tesis edilmesini ve pazar gücünün erken aşamada yoğunlaşmasının önüne geçilmesini amaçladığına işaret eder.
III. Üretim Aşamasında Rekabet
Ön Rapor’da, üretim aşamasında patent koruması ile rekabet hukuku arasındaki ilişki ele alınır. Bu kapsamda, patent kümeleri ve bölünmüş patentler ile patent otoriteleriyle kurulan iletişimin belirli koşullarda rekabet hukuku bakımından sonuç doğurabileceği ifade edilir. Ayrıca, yapılan incelemeler sonucunda Türkiye’de “erteleme-için-ödeme” (pay-for-delay) anlaşmalarının varlığına işaret eden herhangi bir emareye rastlanmadığı belirtilse de bu tür anlaşmaların Kurum tarafından yakından izlenmeye devam edilmesi gerektiği belirtilir.
IV. Pazara Giriş Aşamasında Rekabet
Ön Rapor’da, sektörel düzenlemelere uygun bir davranışın tek başına rekabet kurallarına da uygun olduğu anlamına gelmediği vurgulanır. Bu kapsamda, ruhsatlandırma ve geri ödeme mevzuatının rakiplerin pazara girişini veya pazarda büyümesini zorlaştıracak şekilde stratejik olarak kullanılabileceği belirtilir. Bununla birlikte, ruhsat iptal süreçleri ile geri ödeme listelerine ilişkin düzenlemelerin gözden geçirilmesinin yerinde olacağı ifade edilir ve ayrıca referans fiyatlandırma sisteminin pazar payı koşullarına ilişkin öneriler getirilir.
V. Dağıtım Aşamasında Rekabet
Dağıtım aşaması bakımından ecza depoculuğu pazarının yapısı, münhasırlık uygulamaları, DMO Sağlık Market Uygulaması ve Kamu Kurum İskontosu (KKİ) incelenir. Bu doğrultuda, il bazında tek yetkili satıcı modeli ve iskonto uygulamalarının pazardaki yoğunlaşma ve belirlilik kriterlerine göre yeniden ele alınmasının faydalı olacağı değerlendirilir.
VI. Sonuç
Ön Rapor’un sonuç bölümünde temel olarak üç tema üzerinde durulur. Bu kapsamda, (i) mevzuattan yararlanılarak gerçekleştirilebilecek atipik rekabet ihlalleri, (ii) ilaç üreticileri ile ecza depoları arasındaki münhasırlık uygulamaları ve (iii) mevcut yasal, idari ve mali çerçeve içerisinde rekabetçi yapının iyileştirilmesine yönelik öneriler üzerinde durulur.
Bu makalenin tüm hakları saklıdır. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın bu makale kullanılamaz, çoğaltılamaz, kopyalanamaz, yayımlanamaz, dağıtılamaz veya başka bir suretle yayılamaz. Kaynak gösterilmeksizin veya Erdem & Erdem’in yazılı izni alınmaksızın oluşturulan içerikler takip edilmekte olup, hak ihlalinin tespiti halinde yasal yollara başvurulacaktır.
Diğer İçerikler
3 Temmuz 2026 tarihli ve 33299 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Yönetmelik) ile Sağlık Bilgi Yönetim Sistemleri Hakkında Yönetmelik’te düzenlenen Sağlık Bilgi…
2 Temmuz 2026 tarihli ve 33298 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi Bitki Çayları Hakkında Yönetmelik (Bitki Çayları Yönetmeliği) ve Aromaterapötik Ürünler Hakkında Yönetmelik (Aromaterapötik Ürünler Yönetmeliği) ile bu Yönetmeliklerin kapsamına giren ürün…
29 Haziran 2026 tarihli ve 33295 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ) ile Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu'nun 2026/2 ve 2026/3 sayılı Kararları (Kararlar)…
23 Mayıs 2026 tarihli ve 33262 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ) ile, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) çeşitli ilaç gruplarına ilişkin geri…
Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) 29.07.2023 tarihli ve 32263 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik ile getirilen önemli düzenlemeler...
Sağlıkta Kalitenin Geliştirilmesi ve Değerlendirilmesine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Sağlıkta Kalite Yönetmeliği), Sağlık Hizmet Sunumu Kapsamında Kullanılan Tıbbi Cihazların Teknik Servis Hizmetlerine Dair Yönetmelik (Tıbbi Cihaz Teknik Servis Yönetmeliği), Tıbbi Cihaz Satış...
Özel Hastaneler Yönetmeliğinde (Özel Hastaneler Yönetmeliği) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte (Özel Sağlık Kuruluşları Yönetmeliği) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Değişiklik Yapan Yönetmelikler)...
Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yönetmeliği) ve Özel Hastaneler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Özel Hastaneler Yönetmeliği) 07.01.2023 tarihli ve 32066 sayılı Resmî Gazete’de...
Organ Nakli Hizmetleri Yönetmeliği (“Yönetmelik”) 09.12.2022 tarihli ve 32038 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik ile getirilen önemli yeniliklerden bazıları...
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik (Ağız ve Diş Sağlığı Yönetmeliği), Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Ayakta Teşhis Ve Tedavi Yönetmeliği) ve Özel Hastaneler...
Sağlık hizmetinin mekândan ve coğrafyadan bağımsız olarak ve çağdaş tıbbî teknolojiye dayanılarak sunulmasına hizmet etmek amacıyla hazırlanan Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik 10.02.2022 tarihli ve 31746 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.