Hukuk-Postasi-2016

148 HUKUK POSTASI 2016 nedenle MFN şartının rekabeti kısıtlayıcı olup olmadığı değerlendiri- lirken örnek olaydaki bütün unsurlar değerlendirilmedir. Rakipler arası uzlaşma açısından en önemli unsurlardan birisi uzlaşma tarafları arasındaki hile yapma güdüsünü ve ihtimali ortadan kaldırabilmektir. MFN şartı da tam bu amaca hizmet etmekte ve indi- rimleri kısıtlaması nedeniyle uzlaşmanın tarafların hilesiyle ortadan kaldırılmasını zorlaştırmaktadır. Öyle ki bir müşteriye yapılan indiri- min diğerlerine de yansıtılması zorunluluğu nedeniyle indirim yapma maliyeti çok yükselir. Bu nedenle uzlaşmanın taraflarından birinin zaman zaman yapacağı birkaç indirim yoluyla anlaşmayı bozması böylelikle zorlaşır. Bunun dışında MFN uygulamasının başka etkileri- nin daha olduğu görülür 7 . Bunların içinde belki de en önemli olanı pa- zarlık yaparak indirim alan bir müşterinin kendisine tanınan indirimin MFN uyarınca başka alıcılara da yansıtılmasından ortaya çıkan “free rider etkisiyle” zamanla pazarlık yapma güdüsü azalacaktır. Bütün bu özellikler değerlendirildiğinde MFN uygulaması uy- gulandığı pazarlarda indirimleri zorlaştıran, özellikle sağlayıcıların fiyat farklılaştırması yapmasını dolayısıyla serbestçe fiyatlama yap- masını engelleyen bir dikey fiyat kısıtlaması olarak nitelendirilebilir. Ayrıca özellikle yaygın şekilde uygulandığında uzlaşmaya taraf olan teşebbüslerin, uzlaşmadan sapanları tespit etmesini sağlayacak şekilde pazardaki şeffaflığı artıracak bir etki yarattığından rekabet ihlallerinin sürdürülmelerini kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle örnek olayın özellik- lerine bağlı olarak rekabeti kısıtlayıcı bulunabilir. NitekimAB rekabet hukukunda MFN şartına ilişkin çeşitli rekabet hukuku incelemelerinin son dönemde hız kazandığı görülmektedir. AB Komisyonunun 2013 yılında taahhütler sonucunda sonlandırdığı E-book 8 kararını, çok sayı- da üye ülkede yürütülen Booking ve HRS gibi rezervasyon hizmetleri- 7 Ayrıntılı bilgi için bkz. Kekevi Gökşin, Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Birlikte Hakim Durumun Kötüye Kullanılmasında Kolaylaştırıcı Eylemler, Yayınlanmış Uzmanlık Tezi, Rekabet Kurumu, Ankara 2003, s. 4 http://www.rekabet.gov.tr/ File/?path=ROOT%2f1%2fDocuments%2fUzmanl%25c4%25b1k%2bTezi%2ft ez21.pdf (Erişim Tarihi: 21.06.2016). 8 AB Komisyonu’nun 25.7.2013 tarih, COMP/39847 sayılı, E-book kararı http:// ec.europa.eu/competition/antitrust/cases/dec_docs/39847/39847_27536_4.pdf (Erişim Tarihi: 21.06.2016).