Hukuk-Postasi-2016

180 HUKUK POSTASI 2016 Esnek hukuk kuralları kılavuz, kurallar, prensipler, öneriler, rehberler, notlar vb. şekillerde görünüm alabilir. Bu Kurallara verilen isim büyük oranda Kuralların taslağını oluşturan kişilerin bakış açısı, kuralın kullanım şekli ve algısı ile ilgilidir. Tahkimde sıklıkla başvurulan Kurallar genel olarak Uluslararası Barolar Birliği (“IBA”) gibi tahkim ile ilgili kurumlar tarafından oluş- turulur. IBA en çok usule ilişkin esnek kurallar oluşturan kurumlardan biridir. IBA tarafından oluşturulan ve uygulamada sıklıklar kullanılan Kurallar Milletlerarası Tahkimde Delil İkamesi Hakkında IBA Kural- ları (“IBA Delil Kuralları”) ile Milletlerarası Tahkimde Çıkar Çatış- masına ilişkin IBA Delil Kuralları’dır. Kurallar bir devletin iç hukuku değildir ve genellikle tahkim ka- nunlarında veya kurallarında yer verilmeyen konulara ilişkin düzenle- meler içerir. Bu özelliği sebebiyle uygulamada Milletlerarası Ticaret Odası Tahkim Kurallarının (“MTO Kuralları”) uygulandığı hallerde MTO Kurallarının ışık tutmadığı konularda taraflar ve hakemler IBA Delil Kurallarına başvurur. Başka bir deyişle Kuralların tamamlayıcı bir etkisi vardır. Bu etki aynı zamanda IBA Delil Kurallarının önsöz kısmında da belirtilir “[k]urallar, kurumsal, ad hoc veya milletlera- rası tahkimi idare eden diğer kural ve usullerle birlikte kullanılmak üzere tasarlanmışlardır.” Esnek hukuk kuralları bağlayıcı olmadığından, kanunlardan farklılık gösterir. Kurallar genellikle zorunlu ve bağlayıcı olmayan ve bu sebeple tam hukuki sonuç doğurmayan kurallardır. Bu durum ya Kuralları oluşturan kurumun hukuki ehliyetten yoksun olmasından kaynaklanır ya da kurum veya uygulayan kişiler, Kuralların tam huku- ki sonuç doğurmasından çekinebilir. Kurallar önsözünde veya giriş kısmında niteliğini ve ne şekil- de uygulanacağını belirtebilir. IBA Delil Kuralları da önsözünde şu düzenlemeye yer verir: “ taraflar ve hakem heyetleri, IBA Delil Ku- rallarının tamamını veya bir bölümünü, tahkimin başlangıcında veya ondan sonraki herhangi bir aşamada da kabul edebilirler. Ayrıca, Ku- ralları değiştirebilecekleri gibi, Kuralları kendi usullerini geliştirir- ken kılavuz olarak da kullanabilirler.” Aynı doğrultuda madde 1(1)’de tarafların veya hakem heyetinin IBA Delil Kurallarının uygulamasına