Hukuk-Postasi-2016

250 HUKUK POSTASI 2016 Güven Kavramı Bir sözleşmenin akdedilmesinden önce dahi, (henüz müstakbel) taraflar arasında bir güven ilişkisi meydana gelir. Bu güven ilişkisinin temeli dürüstlük kuralı olarak da adlandırılan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (“MK”) 2. maddesidir. Buna göre, güvenin korunması ilkesi, güvenen nezdinde bir güven unsurunun oluşmasına sebebiyet veren güvenilenin, yarattığı bu güvene uygun davranışlarda bulunması ve bunun sonuçlarına da katlanması anlamını taşır 1 . Bu ilke, kendine sözleşmenin ve sözleşmenin içerdiği yükümlü- lüklerin yorumlanmasında, tamamlanmasında, sınırlanmasında, dü- zeltilmesinde ve somutlaştırılmasında yer bulur. Yargıtay bir kararında dürüstlük kuralının uygulamasının bankacılık işlemleri ve bankalarla akdedilen sözleşmeler bakımından zorunlu olduğuna hükmetmiştir 2 . Kararın ilgili bölümü aşağıdaki gibidir: “Bu kuralın sonucu olarak bankanın fahiş kazanç amacı ile faiz oranını tek yanlı artırma yetkisine dayanarak haklı görülme- yecek bir orana yükseltmesi, hakkın suistimalini oluşturacağın- dan sözleşmedeki anılan bu hükmün uygulanmasında kredi müş- terisinin MK.nun 2. maddesinin korumasında bulunduğunun kabulü gerekir. Bir başka deyişle, bankanın kendisine duyulan güvene aykırı davranışı bulunup bulunmadığının saptanması ge- rekir. Bu durumda MK.nun 2. maddesini doğrudan gözetmekle yükümlü olan mahkemece yapılacak iş, yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ... bankanın haksız bir davranışta bulunup bu- lunmadığını saptamaktan ... ibarettir.” (19 HD, 6-2976 sayılı ve 26.03.1996 tarihli Karar) Bankalara duyulan güvenin yansıması, bankacılık üzerindeki devlet denetimi, bankaların ancak BDDK’nın verdiği ruhsat ile faali- yetlerine devam edebiliyor olması ve Bankacılık Kanunu’ndaki belli başlı hükümlere uygun davranma zorunluluğunun bulunmasıdır. Dev- let tarafından verilmiş bir ruhsat, söz konusu bankanın faaliyetlerini sürdürmek için gerekli özellikleri ve minimum yeterliliği haiz olduğu- nun göstergesidir, zira bunun tersi ruhsatın askıya alınması veya iptali 1 Battal , Güven Kurumu Nitelendirmesi Işığında Bankaların Hukuki Sorumluluğu, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayınları, Yıl: 2001, syf. 34. 2 Battal , syf. 36.