Hukuk-Postasi-2016

259 BORÇLAR HUKUKU Gelecekteki Olgularda Yanılmanın Temelde Yanılma Oluşturması ile İlgili Görüşler Bu konuda gerek İsviçre Hukuku 2 , gerekse Türk Hukuku’ndaki ağırlıklı görüş uyarınca 3 , gelecekte gerçekleşecek olaylar yanılma hükümlerine başvurmaya imkân vermez. Bu halde sözleşme yapıldık- tan sonra ortaya çıkan değişikliklerin sözleşmeye etkisi emprevizyon teorisi ile ilgilidir ve aşırı ifa güçlüğünü düzenleyen TBK 138 uygula- ma alanı bulur 4 . Zira, bu halde, bir tarafın sözleşme yapma arzusunun oluşmasına etki yapan hususla sözleşmenin yapıldığı andaki gerçek hal arasında fark yoktur. Diğer bir görüş uyarınca ise, gelecekteki olaylarda yanılma bile, belirli sınırlamalarla, yanılma ile ilgili hükümlerin uygulanmasına imkân verir 5 . Belirtmek gerekir ki, İsviçre Federal Mahkemesi de bu ikinci görüşü kabul etmektedir. Gerçekten de, Federal Mahkeme, öncelikle, gelecekteki olgularda yanılmayı, “ önceden öngörülebilir ” olma şartıyla kabul etmekteydi 6 . Yani İsviçre Federal Mahkemesi, gelecekteki olgularda yanılma halinde yanılma ile ilgili hükümlerin uygulanmasını kabul ediyordu ama bunu ancak önceden öngörülebilir olgular açısından yapıyordu. Bu kararlar uyarınca, ancak sözleşmenin her iki tarafı da, gelecekte gerçekleşmesi beklenen olguların gerçek- leşeceğine kesin gözüyle bakarlarsa ve bu olgular gerçekleşmezse, yanılma ile ilgili kurallar uygulama alanı bulur. Ancak, İsviçre Federal 2 Bu görüşteki yazarlar için bkz. Kocayusufpaşaoğlu Necip , Borçlar Hukukuna Giriş, Hukukî İşlem, Sözleşme, İstanbul 2010, s. 403, dn. 32. 3 Örnek olarak, bkz. Oğuzman/Öz, s. 105. 4 Anılan hükme göre; “ Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, ken- disinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borç- lu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borç- lu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır. Bu madde hükmü yabancı para borçlarında da uygulanır .” 5 Kocayusufpaşaoğlu , s. 403; Fikret Eren, Borçlar Hukuku, Genel Hükümler, İstanbul 2006, s. 353. 6 Örnek olarak, bkz. ATF 109 II 110; ATF 79 II 275.