Hukuk-Postasi-2016

268 HUKUK POSTASI 2016 Taşınır Sicili” (“Sicil”) kurulacak olup, bu sicilde gerçekleştirilecek tüm işlemler de elektronik aracılığıyla yapılacaktır. Böylece Sicil, bir işletmenin veya tacirin rehin durumunun öğrenilebilmesi amacıyla üçüncü kişilere de bilgi alma imkânı tanıyacaktır. Başka bir sicile tes- cili zorunlu olan taşınır rehinlerine ilişkin hükümler saklı tutulmuştur. Bu taşınır varlıklar üzerinde işbu Kanun kapsamında Sicil’e tescil edilmek suretiyle rehin tesis edilemeyeceği emredilmiştir. Kanun’un 4. maddesi, rehin hakkının nasıl kurulacağını düzen- lemektedir. Buna göre rehin hakkı, rehin sözleşmesinin Sicil’e tescil edilmesiyle kurulmaktadır. Bununla birlikte Kanun açık bir şekilde rehin hakkının Sicil’e tescil ile birlikte üçüncü kişilere karşı hüküm ifade edeceğini de belirtmektedir. Kanun’da sayıldığı üzere rehin hakkı, şu varlıklar üzerine kurula- bilecektir: Alacaklar, çok yıllık ürün veren ağaçlar, fikri ve sınai mül- kiyete konu haklar, hammadde, hayvan, her türlü kazanç ve iratlar, kira gelirleri, kiracılık hakkı, sarf malzemesi, stoklar, tarımsal ürün, ticaret unvanı veya işletme adı, ticari işletme veya esnaf işletmesi, ticari plaka ve ticari hat, ticari proje; vagon, makine ve teçhizat, araç, ekipman, iş aleti vb. menkul işletme tesisatı, başka bir sicile kaydı öngörülmeyen ve idari izin belgesi niteliğinde olmayan her türlü lisans ve ruhsatlar… Kanun ile işletmeler için, mevcut ve müstakbel varlıkları da kapsayıcı nitelikte, birçok varlığın üzerine rehin kurulması imkânı getirilmiştir. Ayrıca Kanun kapsamında tesis edilen bir sözleşme uyarınca, üzerinde rehin kurulan bir varlık üzerinde ikinci bir rehin kurulması imkanı da sağlanmaktadır. Dolayısıyla Kanun, rehinler arasında bir derece siste- mi de getirmektedir. Rehnin sağladığı teminat, tescilde belirtilen tutar ve derecesi ile sınırlı olmaktadır. Aynı taşınır varlık üzerinde derece belirtilmesi halinde derece sırası esas alınır, derece sırası belirtilme- den birden fazla rehin hakkı tesis edilmiş ise; öncelik, rehnin kurulma anına göre belirlenecektir. Kanun, rehin sözleşmesi taraflarına, rehin hakkı kurulması ön- cesinde rehne konu taşınırın değerinin tespiti amacıyla değer tespiti (ekspertiz) yapılabilmesi imkanı tanımaktadır. Bu düzenleme ile birlikte, ekspertiz hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerde aranacak niteliklerin ne olacağının da Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir.