Hukuk-Postasi-2016

269 BORÇLAR HUKUKU Tarafların Hak ve Yükümlülükleri Kanun, rehin sözleşmesinin taraflarına bazı hak ve yükümlülük- ler öngörmektedir. Buna göre taşınır malın zilyedi, rehinli taşınırın değerini koruyacak gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Eğer değe- ri düşüren davranışlarda bulunursa, alacaklı mahkemeye başvurarak bu davranışların yasaklanmasını isteyebilecektir. Rehin alacaklısına, rehne konu taşınır varlığı denetleme imkanı tanınmıştır. Rehin veren, rehin konusu taşınırın değerinin azalması halinde, rehin alacaklısının uğrayacağı zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Başka hak ve yüküm- lülükler de Kanun’a aykırı olmayacak şekilde rehin sözleşmesi ile belirlenebilecektir. Kanun kapsamında teminat altına alınan borcun zamanında ifa edilmemesi halinde alacaklıya rehnin paraya çevrilmesinde üç alter- natif yol sunulmaktadır. Buna göre, (i) birinci derece alacaklılar ba- kımından icra müdürlüğüne başvurularak taşınır mülkiyetinin devri, (ii) alacağın varlık yönetim şirketine devri ve (iii) zilyetliğin devrine konu olmayan varlıklarda kiralama ve lisans hakkının kullanılması. Alacak bu yollarla tahsil edilemezse, genel hükümler çerçevesinde takip yapılabilecektir. Kanun ayrıca çeşitli hallerde taraflara uygulanacak müeyyideler öngörür. Örneğin, alacağın son bulması durumunda, rehin alacaklısı; alacağın son bulduğu tarihten itibaren üç işgünü içinde Sicil’e başvu- rarak rehin kaydının terkinini talep etmelidir. Bu yükümlülüğün ihlali halinde, alacaklıya borç tutarının onda biri tutarında idari para cezası uygulanacaktır. Buna ek olarak rehin veren veya taşınırı rehinli olarak devralan kişiler; rehinli varlığı bu Kanun’a aykırı kullanırsa, borcu ödemediği halde rehinli varlığın mülkiyetini devretmezse, rehinli varlığı ala- caklıya zarar vermek kastıyla tahrip veya imha ederse, rehinli taşınır varlığın devri ile alacağın devrini Sicil’e tescil ettirmezse, Sicil’i yanıltmaya yönelik eylemlerde bulunursa, alacağını tahsil edemeyen rehin alanın şikâyeti üzerine borç tutarının yarısına kadar idari para cezası uygulanacaktır.