HUKUKU-POSTASI-2017

239 BORÇLAR HUKUKU çeşitli banka teminat mektuplarının tamamını kapsayacak genel bir tanım yapmak yardımcı olacaktır. Bazı akademisyenler banka teminat mektuplarını en basit tanımıyla bankalarca verilen garanti olarak belirt- mektedirler 2 . Diğerleri ise daha fazla detaylandırarak banka teminat mektuplarını; müşterisinin talebi üzerine, bankanın müşterisi ile işlem yapmak isteyen üçüncü bir kişiye, müşterisi ile üçüncü kişi arasındaki ilişkiden doğan borçların ifa edilmemesi ile alakası olmaksızın, be- lirlenen olayın meydana gelmesi ile üstlenilen meblağın ödenmesini taahhüt ettiği bir çeşit sözleşme olarak tanımlamaktadır 3 . Garantinin bir çeşidi olan banka teminat mektuplarının niteliğini anlayabilmek için öncelikle bir garantinin unsurları incelenmelidir. Unsurlar Garanti Alan Kişiyi Belirli Bir Hareket Tarzına Yöneltmek Garanti alan kişiyi (yani muhatabı) belirli bir hareket tarzına yöneltmek amacıyla banka teminat mektubunu veren banka, garanti alan kişinin hareketinden kaynaklanan sonuçları (mesela mahrum ka- lınacak karını, meydana gelen zararları) tazmin etmeyi taahhüt eder. Bu hareket tarzı bir şeyin yapılması olabileceği gibi yapılmaması da olabilir. Tük hukukunda garanti verene üçüncü bir kişinin yapma veya yapmama yükümlülüklerini garanti etme olanağı sağlanır. Bankanın garanti alan kişiyi belli bir hareket tarzında davranmaya yöneltmesi bu ilişkiyi garanti olarak karakterize etmektedir 4 . Rizikonun Üstlenilmesi Garanti veren, bir takım riskleri telafi etmeyi taahhüt eder. Bir garanti sözleşmesi ile yükümlünün temel ilişkisinden kaynaklanan yararlı olayların vukuu bulmaması veya zararlı olayların vukuu bul- masından doğabilecek riskleri teminat altına alınır. Bir riskin banka teminat mektubu ile teminat altına alınabilmesi için lehtar ile muhatap sındaki Hukuki İlişkiler ve Geçerlilik Şartları, Banka ve Finans Hukuku Dergisi, 2016, İstanbul, s. 645. 2 Vahit Doğan, Banka Teminat Mektupları, Ankara, 2002, s. 32. 3 Ünal Tekinalp, Banka Hukukunun Esasları, C.I, Istanbul, 1988, s. 372. 4 Doğan, 34.