HUKUKU-POSTASI-2017

253 BORÇLAR HUKUKU mesi halinde veya ayıplı malın devrinde bir ihmal veya kast ile hareket ettiği durumlarda satıcının söz konusu sorumsuzluğuna ilişkin akdedi- len tüm anlaşmalar geçersiz olur. Alıcının, Kanunun Kendisine Yüklediği Külfetleri Yerine Getirmiş ve Ayıbı Kabul Etmemiş Olması TBK m. 223 uyarınca, “ Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işle- rin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirme- yi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamaya- cak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayı- bın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır ”. Alıcıya kanunen yüklenen külfetler, satılanı gözden geçirme ve varlığı iddia edilen ayıpları satıcıya bildirme yükümlülükleridir. Alıcı, satın aldığı malı gözden geçirmek ve herhangi bir ayıbı farketmesi durumunda da bu ayıbı satıcıya bildirmekle mükelleftir. Ancak dokt- rindeki yeni bir görüş uyarınca söz konusu külfetler tacir olmayan alıcılar için ağır sayılabilecek nitelikte olduğundan bu çeşit alıcıların her hâlükârda TBK m. 112 uyarınca genel hükümlere dayanarak taz- minat ve başka taleplerde bulunma imkânına sahip olması gerektiği düşünülür. Yine konuya ilişkin bir diğer düzenlemeye de TTK m. 23’de yer verilmiştir. Buna göre, “ malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki (2) gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açık- ça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz (8) gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanu- nunun 223’üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır ”. Böylece ticari satışa konu şeyin ayıplı olması halinde ayıbın niteliğine göre alıcının bildirim süreleri düzenlenmiştir. Ancak konuya ilişkin TBK m.223/1 hükmünde geçen uygun süre ifadesinden, ayıbın farkedilmesini