HUKUKU-POSTASI-2017

260 HUKUK POSTASI 2017 “Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabi- leceği karşı edimi de hakkaniyete uygun bir biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı ve süresi bakımından sınırlayabilir.” Yargıtay’a göre rekabet yasakları ile ilgili olarak yer ve işin türü bakımından sınırlandırılmış olmadıkça rekabet yasağı geçerli olmaz ve sınırlamaların işin ve hatta işçinin niteliğine göre belirlenmesi gerekir. Yargıtay’ın bu bağlamda TBK madde 445/2 uygulaması ise değişkenlik gösterir. Aşağıda hakime tanınan bu sınırlama yetkisine ilişkin Yargıtay kararları ele alınacaktır. 818 Sayılı Kanun Döneminde Sona Eren Sözleşmeler Bakımından Yargıtay Uygulaması Öncelikle, önemle belirtilmelidir ki Yargıtay’ın yerleşik uygula- masına göre TBK yürürlüğe girmeden önce sona eren iş sözleşme- lerinde yer alan rekabet yasaklarına 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 349. maddesi uygulanır. Bu hüküm kapsamında Yargıtay, önüne gelen bir uyuşmazlıkta taraflar arasında imzalanan sözleşmede sözleşmenin sona ermesinden itibaren çalışanın iki yıllık bir süre boyunca belirle- nen üç bölgede, işveren şirketin iştigal konusu alanında herhangi bir iş veya faaliyetle iştigal etmeyeceğini belirten rekabet yasağını; coğrafi alan sınırlamasının, işçinin iktisaden mahvına sebep olacak düzeyde geniş bir alanı kapsamasından dolayı geçersiz saymıştır 4 . Her ne ka- dar belirtilen Yargıtay kararlarındaki karşı oylarda 818 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanması ve hakimin takdir yetkisini kul- lanarak sözleşmeyi ayakta tutabileceği belirtilse de, Yargıtay’ın bu yöndeki uygulaması tutarlı gözükmektedir. Sonuç olarak 818 sayılı Borçlar Kanununda TBK madde 445/2 de düzenlendiği gibi hakimin sözleşmeye müdahalesine izin veren bir düzenlemenin yer almaması sebebiyle, kanuna aykırı (coğrafi alan sınırlaması işçinin ekonomik mahvına yol açacak şekilde geniş bir alanı kapsayan) rekabet yasakla- rının yaptırımı sözleşmenin geçersiz hale gelmesidir. 4 Bkz. Yargıtay 11. HD., T. 16.3.2017 , E. 2016/2751, K. 2017/1589, http://www. kazanci.com.tr/ (Erişim Tarihi: 23.11.2017).