HUKUKU-POSTASI-2017

370 HUKUK POSTASI 2017 dağıtım ve geri dönüşümü de kapsayacak şekilde tüm zinciri içine alır. Her biri tek bir işe odaklanan makinelerle üretim yapmak yerine kişiselleştirilmiş ve esnek üretim yapabilen, üretim sürecinde farklı modlar arasında geçiş sağlayabilen makine ve robotlar bu devrimin en büyük aktörleri olacaktır. Nesnelerin İnterneti, Öğrenen Robotlar, Akıllı Fabrikalar Endüstri 4.0 ile sağlanacak esnek üretim süreçlerinde, akıllı tele- fonlar ve internet sayesinde çeşitli platformlar üzerinden kurduğumuz iletişime benzer olarak, üretim sürecindeki makine ve robotlar da bir- birleriyle ve insanlarla iletişim kuracaktır. Akıllı buzdolabının eksik malzemeleri telefonunuza mesaj göndermesi gibi, bu makineler de sisteminde yaşanan her türlü eksiği iletişim kurarak giderebilecektir. Birbirleriyle haberleşen ve analizler yapan makinelerin yer aldığı bu fabrikalar akıllı fabrika olarak adlandırılır. Akıllı fabrikalarda nihai hedef ise; ileri düzeyde otomasyon sayesinde insan gücünü farklı alan- lara taşıyarak üretimin tamamen robotlar tarafından yürütüldüğü ve aydınlatmaya ihtiyaç duymayan karanlık fabrikalara ulaşmaktır. Akıllı fabrikaya örnek olarak dünyanın en büyük spor eşyası üreticilerinden olan Adidas’ın Speed Factory’si verilebilir. Bu fabrikada üretim ileri teknoloji makineler ve üç boyutlu yazıcılarla yapılmaktadır ve emsal fabrikalarda binlerce işçi çalışırken bu fabrikanın sadece 160 işçisi bulunuyor 2 . Nesnelerin interneti, sadece üretim sürecini değil, tedarik zinciri- nin de her basamağını etkiler. Örneğin, blockchain isimli dijital para birimi sistemi, şifrelenmiş veri bloklarını kullanarak iki taraf arasında bir aracıya ihtiyaç duyulmadan ödeme yapılmasını sağlar. Bu yeni sistem sayesinde çevrimiçi akıllı sözleşmeler düzenlenebilmektedir. Dahası; Endüstri 4.0, internet üzerinden bağlantı kuran akıllı makine- ler ile birbirlerini bilgilendirmek üzere veri toplama yeteneğine sahip dijital tedarik ağları oluşturur ve tedarik zincirinde de bir gelişime neden olur. 2 Lütfen bkz. http://www.economist.com/news/business/21714394-making-trainers- robots-and-3d-printers-adidass-high-tech-factory-brings-production-back (erişim tarihi 29.06.2017).