HUKUKU-POSTASI-2017

374 HUKUK POSTASI 2017 Eğer bu makineler ve robotlar kendilerini dezavantajlı bir durum- da bulurlarsa ne olacaktır? Endüstri 4.0 ile hukuk gündemine düşen sorulardan bir diğeri ise robotların neden olduğu iş kazalarından ki- min nasıl sorumlu tutulacağıdır. 2015 yılında ABD’de bir otomotiv fabrikasında kontrolden çıkan robotun işçiyi ezdiği iş kazası ölümle sonuçlanmıştır 12 . Kocası, eşinin ölümünü müteakip robot tasarımcısı, üreticisi, ve robotu test eden beş şirkete karşı bu kazadan sorumlu oldukları iddiasıyla dava açmıştır. Bu durum, gelecekte, dava arkadaş- lığının artacağını gösterir. Muhtemelen davacılar, zamanaşımı süresi dolmadan önce süreçte yer alan herkese karşı dava açacaktır. Peki, ya bu robot kendi kararlarını alma yeteneğine sahipse? Bu durumda, tasarımcının veya üreticinin sorumluluğunu iddia edilebilir mi? Türk Borçlar Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca işverenin kusursuz sorum- luluğuna gidebilmek için hukuka aykırı bir eylem, zarar ve eylem ile zarar arasında nedensel bir bağa ihtiyaç vardır. Adam çalıştıran, çalı- şanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür 13 . Bu durumda, üretici ve test eden müteselsil sorumlu kabul edilebilir mi? Davacının üretici ve test ede- nin kusurlu ve yasadışı davranışını kanıtlaması mı gerekir? Peki cezai sorumluluk? Medeni hukukta, sözleşmenin ihlalinden veya haksız fiil- den sorumluluk için kastın kanıtlanması aranmaz. Fakat kasıt, sorum- luluğun kapsamını genişletebilir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 20. maddesinin birinci fıkrasına göre; ceza sorumluluğu şahsidir ve kimse başkasının fiilinden sorumlu tutulamaz. Kusursuz sorumluluk ilkesi Türk Ceza Kanunu’nda yer almadığından; sahibin, tasarımcının veya üreticinin cezai sorumluluğuna gitmek nasıl mümkün olabilir? Bu yeni devirde, işçinin kusuru nedeniyle gerçekleşen iş kazalarında azalma yaşanırken, robot kaynaklı iş kazalarında sorumluluk paylaşı- mı bizleri meşgul edecektir. Müşteri-satıcı ilişkisinde ise, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği önem kazanacaktır. Bu yönetmelik; web sitesi, e-posta, faks, telefon 29.06.2017). 12 Lütfen bkz. http://www.independent.co.uk/news/world/americas/robot-killed- woman-wanda-holbrook-car-parts-factory-michigan-ventra-ionia-mains-federal- lawsuit-100-a7630591.html (erişim tarihi 29.06.2017). 13 Lütfen bkz. http://www.erdem-erdem.av.tr/publications/law-journal/organizational- liability-added-to-art-66-of-the-turkish-code-of-obligations-regarding-employers- liability/ (erişim tarihi: 29.06.2017).